Phát huy bài học Cách mạng Tháng Tám trong công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
- Thứ hai - 18/08/2025 21:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và con đường phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Thắng lợi vĩ đại ấy là kết quả tổng hòa của nhiều nhân tố, trong đó công tác tư tưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng: hun đúc niềm tin, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và định hướng hành động cách mạng của quần chúng.
Trên vùng đất Thái Nguyên – nơi được mệnh danh là thủ đô gió ngàn, trung tâm của căn cứ địa Việt Bắc, công tác tư tưởng trong cao trào cách mạng 1939 – 1945 đã để lại những dấu ấn đặc biệt. Bằng những hình thức tuyên truyền linh hoạt, gắn với đời sống hàng ngày của Nhân dân, các cấp bộ Đảng đã khơi dậy tinh thần yêu nước, thổi bùng ngọn lửa cách mạng, biến ý chí thành hành động. Chính vì vậy, ngay trong Tháng Tám lịch sử, Thái Nguyên đã là một trong những địa phương sớm giành chính quyền về tay Nhân dân, góp phần quan trọng làm nên thắng lợi vĩ đại của cả dân tộc.
80 năm đã đi qua, nhưng những bài học tư tưởng từ Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị, trở thành kim chỉ nam cho công tác tuyên giáo - dân vận của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong thời đại mới.
Bài học còn nguyên giá trị
Thứ nhất, đó là bài học về sự nhạy bén trong nắm bắt thời cơ và định hướng dư luận xã hội[1]. Những ngày tháng Tám năm 1945, khi thời cơ ngàn năm có một xuất hiện, các tổ chức Đảng ở Thái Nguyên đã kịp thời tổ chức mít tinh, biểu tình, tuyên truyền đường lối kháng Nhật cứu nước, dẫn dắt quần chúng hành động. Chính nhờ sự chủ động ấy mà lực lượng cách mạng không rơi vào thế bị động, mà trái lại, làm chủ tình hình, nắm trọn thời cơ, đưa cách mạng đến thắng lợi. Đây là bài học sâu sắc cho công tác tư tưởng hôm nay: nếu không chủ động định hướng dư luận, không kịp thời nắm bắt diễn biến tư tưởng xã hội, sẽ rất dễ lúng túng trước các luồng thông tin phức tạp.
Thứ hai, là bài học về sự sáng tạo, linh hoạt trong phương thức tuyên truyền[2]. Trong điều kiện khắc nghiệt, bị thực dân, phát xít đàn áp, các chiến sĩ cách mạng ở Thái Nguyên đã tận dụng mọi không gian để truyền bá tư tưởng: từ chợ phiên, đám cưới, lễ hội đến các đội văn nghệ, hò vè, hát đối, kể chuyện cách mạng. Báo chí bí mật, truyền đơn, tài liệu tuyên truyền được in ấn, phát hành rộng khắp. Chính sự sáng tạo ấy đã khiến tư tưởng cách mạng thấm sâu vào từng nếp nhà, từng xóm làng, trở thành sức mạnh tinh thần thôi thúc Nhân dân vùng dậy.
Thứ ba, là bài học gắn lý luận với thực tiễn hành động cách mạng[3]. Công tác tư tưởng không chỉ dừng ở tuyên truyền, giáo dục, mà còn gắn liền với việc tổ chức khởi nghĩa, xây dựng lực lượng chính trị – vũ trang, thành lập chính quyền cách mạng. Từ giác ngộ đến hành động, từ ý chí đến thực tiễn – đó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt thành công của Cách mạng Tháng Tám.
Những bài học ấy, dù đã trải qua 80 năm, vẫn giữ nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi tư tưởng xã hội biến động nhanh chóng, chịu tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, mạng xã hội và toàn cầu hóa.
Vận dụng trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và truyền thông số phát triển mạnh mẽ, công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều đổi mới sáng tạo, kế thừa tinh thần của Cách mạng Tháng Tám, đồng thời thích ứng với yêu cầu mới.
Một trong những điểm nổi bật là đa dạng hóa phương thức tuyên truyền. Nếu trước kia, các hình thức truyền miệng, truyền đơn, văn nghệ dân gian đóng vai trò chủ đạo, thì nay, công tác tuyên truyền – giáo dục đã chuyển mạnh sang nền tảng số. Các mô hình như “Tuyên truyền viên cơ sở qua mạng xã hội”, “Cộng tác viên dư luận xã hội trực tuyến”, “Tổ phản ứng nhanh thông tin xấu độc” được triển khai, giúp định hướng dư luận kịp thời, phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, Thái Nguyên đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông hiện đại, như cuộc thi trực tuyến tìm hiểu nghị quyết, phát động sáng tác clip, video cổ động, infographic trên mạng xã hội. Cách làm này không chỉ lan tỏa thông tin chính thống nhanh chóng, hấp dẫn, mà còn phát huy vai trò của cộng đồng mạng trong lan truyền những giá trị tích cực.
Một trọng tâm khác là giáo dục truyền thống cách mạng gắn với thế hệ trẻ. Với lợi thế là địa phương nhiều di tích lịch sử cách mạng, Thái Nguyên đã đưa học sinh, sinh viên về nguồn, giao lưu nhân chứng, tham gia các cuộc thi tìm hiểu lịch sử Đảng. Việc đưa lịch sử địa phương vào giảng dạy trong nhà trường đã giúp thế hệ trẻ thêm hiểu biết, thêm tự hào và có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước. Đây là sự tiếp nối mạch nguồn cách mạng bằng phương thức mới, gắn truyền thống với công nghệ truyền thông hiện đại, bảo đảm tính hấp dẫn, phù hợp với giới trẻ.
Đặc biệt, công tác tư tưởng không chỉ bó hẹp trong phạm vi tuyên truyền, mà còn gắn trực tiếp với phát triển kinh tế – xã hội. Các phong trào “dân vận khéo”, xây dựng nông thôn mới, phát triển sản phẩm OCOP, xóa nhà tạm, nâng cao chất lượng giáo dục – y tế, bảo đảm an sinh xã hội… đã trở thành minh chứng sinh động cho việc tư tưởng gắn liền với hành động thực tiễn, tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân.
Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030. Đây là khát vọng lớn, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận xã hội bền vững. Trong đó, công tác tư tưởng tiếp tục giữ vai trò then chốt, định hướng tư duy, khơi dậy niềm tin, khát vọng phát triển và tạo động lực tinh thần to lớn cho toàn xã hội.
Trên cơ sở các bài học kinh nghiệm được rút ra, trong giai đoạn mới, theo chúng tôi, công tác tư tưởng của tỉnh cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức theo hướng toàn diện, hiện đại, chủ động và sáng tạo hơn. Không chỉ là tuyên truyền một chiều, mà phải tương tác đa chiều, coi Nhân dân là trung tâm.
Đồng thời, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác tư tưởng, không chỉ của ngành tuyên giáo và dân vận. Các cơ quan trong hệ thống Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội phải phối hợp chặt chẽ, đồng bộ để tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề tư tưởng nảy sinh từ cơ sở.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc trên không gian mạng. Muốn vậy, cần xây dựng hệ sinh thái truyền thông chính trị hiện đại, với đội ngũ cán bộ, báo cáo viên, cộng tác viên dư luận xã hội được đào tạo bài bản, vững vàng về lý luận, thành thạo kỹ năng truyền thông số.
Cùng với đó, giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ phải được coi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Truyền thống cách mạng của cha anh phải được chuyển hóa thành niềm tin, thành khát vọng, thành trách nhiệm công dân, để thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và làm rạng rỡ thêm truyền thống quê hương cách mạng.
80 năm đã trôi qua kể từ mùa thu cách mạng 1945 lịch sử, nhưng bài học về công tác tư tưởng của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đặc biệt là ở một địa phương giàu truyền thống cách mạng như Thái Nguyên, vẫn luôn mang giá trị thời sự, tính dẫn dắt và gợi mở sâu sắc. Trong thời đại mới, khi cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội, hơn bao giờ hết, công tác tư tưởng phải được nâng lên tầm cao mới - toàn diện hơn, chủ động hơn, sáng tạo hơn.
Chặng đường 80 năm với bao công sức, tâm huyết của các thế hệ cha anh đã xây dựng nên một trang sử vẻ vang, đáng trân trọng, tự hào của tỉnh Thái Nguyên. Phát huy tinh thần tiến công cách mạng, vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm tư tưởng từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vào thực tiễn; tiếp nối truyền thống trên quê hương cách mạng, bằng ý chí và khát vọng vươn xa, bằng tư duy và cách làm mới, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, hướng tới Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, đảm bảo an ninh chính trị, trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, đưa tỉnh Thái Nguyên phát triển nhanh, bền vững, góp phần xây dựng một nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, văn hiến và anh hùng theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
80 năm đã đi qua, nhưng những bài học tư tưởng từ Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị, trở thành kim chỉ nam cho công tác tuyên giáo - dân vận của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên trong thời đại mới.
Bài học còn nguyên giá trị
Thứ nhất, đó là bài học về sự nhạy bén trong nắm bắt thời cơ và định hướng dư luận xã hội[1]. Những ngày tháng Tám năm 1945, khi thời cơ ngàn năm có một xuất hiện, các tổ chức Đảng ở Thái Nguyên đã kịp thời tổ chức mít tinh, biểu tình, tuyên truyền đường lối kháng Nhật cứu nước, dẫn dắt quần chúng hành động. Chính nhờ sự chủ động ấy mà lực lượng cách mạng không rơi vào thế bị động, mà trái lại, làm chủ tình hình, nắm trọn thời cơ, đưa cách mạng đến thắng lợi. Đây là bài học sâu sắc cho công tác tư tưởng hôm nay: nếu không chủ động định hướng dư luận, không kịp thời nắm bắt diễn biến tư tưởng xã hội, sẽ rất dễ lúng túng trước các luồng thông tin phức tạp.
Thứ hai, là bài học về sự sáng tạo, linh hoạt trong phương thức tuyên truyền[2]. Trong điều kiện khắc nghiệt, bị thực dân, phát xít đàn áp, các chiến sĩ cách mạng ở Thái Nguyên đã tận dụng mọi không gian để truyền bá tư tưởng: từ chợ phiên, đám cưới, lễ hội đến các đội văn nghệ, hò vè, hát đối, kể chuyện cách mạng. Báo chí bí mật, truyền đơn, tài liệu tuyên truyền được in ấn, phát hành rộng khắp. Chính sự sáng tạo ấy đã khiến tư tưởng cách mạng thấm sâu vào từng nếp nhà, từng xóm làng, trở thành sức mạnh tinh thần thôi thúc Nhân dân vùng dậy.
Thứ ba, là bài học gắn lý luận với thực tiễn hành động cách mạng[3]. Công tác tư tưởng không chỉ dừng ở tuyên truyền, giáo dục, mà còn gắn liền với việc tổ chức khởi nghĩa, xây dựng lực lượng chính trị – vũ trang, thành lập chính quyền cách mạng. Từ giác ngộ đến hành động, từ ý chí đến thực tiễn – đó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt thành công của Cách mạng Tháng Tám.
Những bài học ấy, dù đã trải qua 80 năm, vẫn giữ nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi tư tưởng xã hội biến động nhanh chóng, chịu tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, mạng xã hội và toàn cầu hóa.
Vận dụng trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và truyền thông số phát triển mạnh mẽ, công tác tư tưởng của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã có nhiều đổi mới sáng tạo, kế thừa tinh thần của Cách mạng Tháng Tám, đồng thời thích ứng với yêu cầu mới.
Một trong những điểm nổi bật là đa dạng hóa phương thức tuyên truyền. Nếu trước kia, các hình thức truyền miệng, truyền đơn, văn nghệ dân gian đóng vai trò chủ đạo, thì nay, công tác tuyên truyền – giáo dục đã chuyển mạnh sang nền tảng số. Các mô hình như “Tuyên truyền viên cơ sở qua mạng xã hội”, “Cộng tác viên dư luận xã hội trực tuyến”, “Tổ phản ứng nhanh thông tin xấu độc” được triển khai, giúp định hướng dư luận kịp thời, phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Bên cạnh đó, Thái Nguyên đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông hiện đại, như cuộc thi trực tuyến tìm hiểu nghị quyết, phát động sáng tác clip, video cổ động, infographic trên mạng xã hội. Cách làm này không chỉ lan tỏa thông tin chính thống nhanh chóng, hấp dẫn, mà còn phát huy vai trò của cộng đồng mạng trong lan truyền những giá trị tích cực.
Một trọng tâm khác là giáo dục truyền thống cách mạng gắn với thế hệ trẻ. Với lợi thế là địa phương nhiều di tích lịch sử cách mạng, Thái Nguyên đã đưa học sinh, sinh viên về nguồn, giao lưu nhân chứng, tham gia các cuộc thi tìm hiểu lịch sử Đảng. Việc đưa lịch sử địa phương vào giảng dạy trong nhà trường đã giúp thế hệ trẻ thêm hiểu biết, thêm tự hào và có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước. Đây là sự tiếp nối mạch nguồn cách mạng bằng phương thức mới, gắn truyền thống với công nghệ truyền thông hiện đại, bảo đảm tính hấp dẫn, phù hợp với giới trẻ.
Đặc biệt, công tác tư tưởng không chỉ bó hẹp trong phạm vi tuyên truyền, mà còn gắn trực tiếp với phát triển kinh tế – xã hội. Các phong trào “dân vận khéo”, xây dựng nông thôn mới, phát triển sản phẩm OCOP, xóa nhà tạm, nâng cao chất lượng giáo dục – y tế, bảo đảm an sinh xã hội… đã trở thành minh chứng sinh động cho việc tư tưởng gắn liền với hành động thực tiễn, tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân.
Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030. Đây là khát vọng lớn, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận xã hội bền vững. Trong đó, công tác tư tưởng tiếp tục giữ vai trò then chốt, định hướng tư duy, khơi dậy niềm tin, khát vọng phát triển và tạo động lực tinh thần to lớn cho toàn xã hội.
Trên cơ sở các bài học kinh nghiệm được rút ra, trong giai đoạn mới, theo chúng tôi, công tác tư tưởng của tỉnh cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức theo hướng toàn diện, hiện đại, chủ động và sáng tạo hơn. Không chỉ là tuyên truyền một chiều, mà phải tương tác đa chiều, coi Nhân dân là trung tâm.
Đồng thời, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong công tác tư tưởng, không chỉ của ngành tuyên giáo và dân vận. Các cơ quan trong hệ thống Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội phải phối hợp chặt chẽ, đồng bộ để tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề tư tưởng nảy sinh từ cơ sở.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc trên không gian mạng. Muốn vậy, cần xây dựng hệ sinh thái truyền thông chính trị hiện đại, với đội ngũ cán bộ, báo cáo viên, cộng tác viên dư luận xã hội được đào tạo bài bản, vững vàng về lý luận, thành thạo kỹ năng truyền thông số.
Cùng với đó, giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ phải được coi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Truyền thống cách mạng của cha anh phải được chuyển hóa thành niềm tin, thành khát vọng, thành trách nhiệm công dân, để thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối và làm rạng rỡ thêm truyền thống quê hương cách mạng.
80 năm đã trôi qua kể từ mùa thu cách mạng 1945 lịch sử, nhưng bài học về công tác tư tưởng của Đảng trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đặc biệt là ở một địa phương giàu truyền thống cách mạng như Thái Nguyên, vẫn luôn mang giá trị thời sự, tính dẫn dắt và gợi mở sâu sắc. Trong thời đại mới, khi cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội, hơn bao giờ hết, công tác tư tưởng phải được nâng lên tầm cao mới - toàn diện hơn, chủ động hơn, sáng tạo hơn.
Chặng đường 80 năm với bao công sức, tâm huyết của các thế hệ cha anh đã xây dựng nên một trang sử vẻ vang, đáng trân trọng, tự hào của tỉnh Thái Nguyên. Phát huy tinh thần tiến công cách mạng, vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm tư tưởng từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vào thực tiễn; tiếp nối truyền thống trên quê hương cách mạng, bằng ý chí và khát vọng vươn xa, bằng tư duy và cách làm mới, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, hướng tới Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, đảm bảo an ninh chính trị, trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, đưa tỉnh Thái Nguyên phát triển nhanh, bền vững, góp phần xây dựng một nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, văn hiến và anh hùng theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Chiến Thuật
[1] Văn kiện Đảng Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 2, 7; Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 3 (Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt năm 1930; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 tháng 5/1941).
[2] Văn kiện Đảng Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 8; Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 4 (Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” ngày 12/3/1945; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 11 tháng 3/1945).
[3] Văn kiện Đảng Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 7, 8; Hồ Chí Minh Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự Thật, tập 5 (Chỉ thị thành lập Việt Minh năm 1941; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 tháng 5/1941; Lời kêu gọi Tổng khởi nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 13/8/1945).